گاهی برای پیدا کردن یک بنای باستانی نیازی به کندن زمین نیست؛ کافی است از بالا به یک مزرعه نگاه کنیم.

تابستان گرم و خشک سوئیس، نقش‌هایی را روی پوشش گیاهی اطراف شهر آونش پدیدار کرد که نگاه باستان‌شناسان را به بخش‌های ناشناخته یک شهر رومی کشاند. ا

ین شهر باستانی «آونتیکوم» نام دارد و حدود دو هزار سال پیش، مرکز منطقه رومی هِلوِتیا بود.

آثار شناخته‌شده‌ای از آن، از جمله آمفی‌تئاتر، تئاتر و حمام‌های عمومی، هنوز در آونش دیده می‌شود.

کشف تازه به این معنا نیست که کل شهر برای نخستین‌بار پیدا شده است؛ بخش‌هایی از نقشه آن که ناشناخته بودند یا درست شناسایی نشده بودند، اکنون روشن‌تر شده‌اند.

ماجرا با توجه یک علاقه‌مند به تاریخ به نقش‌های غیرعادی روی زمین آغاز شد.

پس از اطلاع او، گروهی از باستان‌شناسان در کانتون وو با پهپاد از مزارع اطراف آونتیکوم تصویربرداری کردند.

آن‌ها از خرداد تا مرداد ۱۴۰۵، تقریباً هر روز تصاویر تازه گرفتند؛ چون این نقش‌ها ممکن بود با تغییر هوا یا درو شدن گیاهان خیلی زود از بین بروند.

 چطور یک مزرعه، ساختمان مدفون را نشان می‌دهد؟ ریشه گیاهان در همه جای مزرعه شرایط یکسانی ندارد.

اگر درست زیر خاک، دیوار یا کفِ سنگی یک ساختمان قدیمی قرار گرفته باشد، خاک آن قسمت معمولاً کم‌عمق‌تر است و آب کمتری در اختیار ریشه می‌گذارد.

در هوای خشک، گیاهان روی آن بخش زودتر پژمرده یا زرد می‌شوند.

در نتیجه، طرح دیوارها و مسیرها به شکل خط‌ها و لکه‌هایی روی مزرعه دیده می‌شود؛ طرحی که تشخیص آن از نمای هوایی آسان‌تر است.

تصاویر پهپادی در آونتیکوم، نشانه‌هایی از خانه‌ها، خیابان‌ها و بخش‌هایی از مجموعه حمام‌های رومی را آشکار کرد.

یکی از شکل‌های دیده‌شده نیز ممکن است متعلق به یک معبد باشد، اما کاربری آن هنوز قطعی نیست.

حتی ردِ حوضی در محدوده حمام‌ها، پس از محو شدن برخی نقش‌های دیگر همچنان روی یک مزرعه یونجه قابل مشاهده بود.

 چرا این کشف مهم است؟ پنج باستان‌شناس نقش‌های ثبت‌شده در تصاویر را با نقشه‌های قبلی شهر مقایسه کردند.

نتیجه، پر شدن قسمت‌هایی از نقشه بود که پیش‌تر خالی مانده بودند؛ بعضی نشانه‌گذاری‌های قدیمی نیز اصلاح شدند.

یکی از باستان‌شناسان منطقه، این یافته‌ها را از پربارترین کشفیات آونتیکوم در چند دهه اخیر توصیف کرده است.

با این حال، دیدن یک شکل روی مزرعه پایان تحقیق نیست.

تصاویر هوایی جای حفاری را نمی‌گیرند و همه بناها را نمی‌توان تنها از روی خطوط گیاهان با اطمینان نام‌گذاری کرد.

پژوهشگران قصد دارند یافته‌ها را به همکارانشان ارائه کنند و ممکن است در آینده حفاری‌های محدودی در نقاط انتخاب‌شده انجام دهند.

این داستان یک جنبه تلخ هم دارد: گرما و خشکسالی برای طبیعت و زندگی مردم خسارت‌بار است.

باستان‌شناسان نیز تأکید کرده‌اند که خواهان تکرار خشکسالی نیستند؛ اما وقتی چنین نشانه‌های کوتاه‌مدتی روی زمین ظاهر می‌شود، ثبت آن‌ها فرصتی برای شناخت بهتر گذشته است.

این شهر در آونتیکوم، مزرعه‌هایی که از سطح زمین معمولی به نظر می‌رسیدند، برای مدتی نقشه بخش‌هایی از یک شهر باستانی را پیش چشم پژوهشگران گذاشتند.

شهر باستانی آونتیکوم (Aventicum) در محل شهر امروزی آونش (Avenches)، در کانتون وو (Vaud) در غرب سوئیس قرار دارد. همان مزارع اطراف آونش بودند که ردِ بخش‌های مدفون شهر در آن‌ها دیده شد.