یک لمس اشتباه کافی است تا عکس‌های یک سفر، یک جشن یا یک خاطره مهم از گالری ناپدید شوند. اولین واکنش معمولاً این است که دنبال «برنامه برگرداندن عکس‌های حذف‌شده» بگردیم؛ اما بهترین نقطه شروع، اغلب خود گوشی و نسخه‌های ذخیره‌شده عکس‌هاست.

بازیابی همیشه ممکن نیست؛ اما نبودن عکس در گالری هم لزوماً به معنی از دست رفتن همیشگی آن نیست. ممکن است عکس در سطل زباله، حساب ابری، پوشه مخفی یا دستگاه دیگری باقی مانده باشد. در این راهنما، مسیرهای بازیابی را مرحله‌به‌مرحله بررسی می‌کنیم.

قبل از بازیابی عکس‌ها، این موارد را بررسی کن

قبل از هر کاری، مشخص کن عکس از کجا و به چه شکلی حذف شده است. پاسخ این سؤال‌ها مسیر بازیابی را روشن می‌کند:

• عکس را از گالری گوشی پاک کرده‌ای یا از Google Photos؟
• فقط دکمه حذف را زده‌ای یا سطل زباله را هم خالی کرده‌ای؟
• چقدر از زمان حذف عکس گذشته است؟
• قبلاً از عکس‌ها نسخه پشتیبان داشته‌ای؟
• عکس روی حافظه داخلی بوده یا کارت حافظه؟

حذف یک عکس از حافظه گوشی، حذف آن از سرویس ابری و حذف دائمی از سطل زباله، وضعیت‌های یکسانی نیستند. ممکن است با بررسی محل درست، عکس را بدون نصب هیچ برنامه‌ای پیدا کنی.

فعلاً سطل زباله را خالی نکن و برای بازیابی، گوشی را به تنظیمات کارخانه برنگردان. همچنین پیش از بررسی راه‌های داخلی، برنامه‌های مختلف بازیابی را پشت سر هم نصب نکن.

برگرداندن عکس‌های حذف‌شده در آیفون

اولین جایی که باید بررسی کنی، بخش Recently Deleted یا «اخیراً حذف‌شده» در برنامه Photos است. طبق راهنمای اپل، عکس‌ها و ویدئوهای حذف‌شده ۳۰ روز در این بخش باقی می‌مانند؛ مگر اینکه خودت زودتر آن‌ها را به‌صورت دائمی حذف کنی.

مراحل بازیابی عکس در آیفون

• برنامه Photos را باز کن.
• بخش Utilities را پیدا کن و وارد Recently Deleted شو.
• در صورت درخواست، با Face ID، Touch ID یا رمز گوشی وارد شو.
• عکس موردنظر را انتخاب کن.
• روی Recover بزن و بازیابی را تأیید کن.

برای انتخاب چند عکس، از گزینه Select استفاده کن. محل این بخش ممکن است با نسخه iOS فرق داشته باشد؛ در نسخه‌های قدیمی‌تر، آن را پایین صفحه Albums پیدا می‌کنی.

اگر عکس را در Recently Deleted پیدا نکردی، بخش Hidden یا مخفی‌شده را هم بررسی کن. اگر از کتابخانه مشترک iCloud استفاده می‌کنی، نمایش کتابخانه شخصی و مشترک را نیز بررسی کن؛ گاهی عکس حذف نشده و فقط در نمای فعلی دیده نمی‌شود.

برگرداندن عکس‌های حذف‌شده در سامسونگ و اندروید

در گوشی‌های سامسونگ، برنامه Gallery معمولاً سطل زباله‌ای با نام Recycle Bin یا Trash دارد. سامسونگ برای نگهداری موارد حذف‌شده در این بخش، مهلت ۳۰روزه اعلام کرده است.

مراحل بازیابی در گالری سامسونگ

• برنامه Gallery را باز کن.
• روی منوی سه‌خط بزن.
• وارد Recycle Bin شو.
• عکس‌های موردنظر را انتخاب کن.
• گزینه Restore را بزن.

اگر عکس را از برنامه My Files حذف کرده‌ای، سطل زباله همان برنامه را هم بررسی کن. شکل منوها با مدل گوشی و نسخه نرم‌افزار فرق می‌کند.

در سایر گوشی‌های اندرویدی، داخل گالری دنبال گزینه‌هایی مانند «سطل زباله»، «حذف‌شده‌ها» یا Recently Deleted بگرد. وجود این قابلیت و مدت نگهداری فایل‌ها به برنامه گالری بستگی دارد؛ نمی‌توان برای همه برندها یک مسیر ثابت نوشت.

بازیابی عکس‌ها از Google Photos

حتی اگر عکس در گالری گوشی نیست، ممکن است در Google Photos باقی مانده باشد. ابتدا مطمئن شو با همان حساب گوگلی وارد شده‌ای که قبلاً برای پشتیبان‌گیری استفاده می‌کردی.

• برنامه Google Photos را باز کن.
• وارد Collections شو.
• گزینه Trash یا Bin را انتخاب کن.
• عکس موردنظر را نگه دار و انتخاب کن.
• روی Restore بزن.

طبق راهنمای رسمی فعلی گوگل، عکس‌ها و ویدئوها ۳۰ روز در سطل زباله نگهداری می‌شوند. ممکن است در آموزش‌های قدیمی عدد ۶۰ روز را ببینی؛ مهلت نمایش‌داده‌شده در برنامه و راهنمای فعلی را ملاک قرار بده.

اگر سطل زباله را خالی کرده‌ای یا عکس را از آن به‌صورت دائمی حذف کرده‌ای، این قابلیت دیگر آن را برنمی‌گرداند. گوگل می‌گوید مواردی که به‌صورت دائمی حذف شده‌اند، از طریق Google Photos قابل بازیابی نیستند.

شاید عکس حذف نشده باشد

اگر چند حساب گوگل داری، فقط یک حساب را بررسی نکن. ممکن است عکس‌ها در حساب قبلی ذخیره شده باشند. روی تصویر حساب در Google Photos بزن و حساب‌های خودت را بررسی کن.

این بخش‌ها را هم ببین:

• Archive: ممکن است عکس آرشیو شده باشد.
• پوشه‌های دستگاه: شاید عکس در پوشه‌ای غیر از دوربین قرار داشته باشد.
• تاریخ‌های نزدیک: ممکن است عکس در روز دیگری مرتب شده باشد.
• نسخه وب: با حساب درست وارد Google Photos شو و عکس‌ها را بررسی کن.

فعال بودن بک‌آپ عکس‌های دوربین، لزوماً به معنی ذخیره شدن همه عکس‌های پیام‌رسان‌ها و پوشه‌های دیگر نیست. گوگل امکان انتخاب پوشه‌های دستگاه برای پشتیبان‌گیری را فراهم کرده است؛ بنابراین باید وضعیت پوشه مربوط به عکس را هم بررسی کنی.

بررسی عکس‌ها در iCloud

اگر قبلاً از iCloud Photos استفاده می‌کردی، وارد iCloud شو و با حساب اپل خودت وارد بخش Photos شو. سپس Recently Deleted را بررسی کن و برای عکس موجود در این بخش، گزینه Recover را بزن.

همگام‌سازی با بک‌آپ مستقل فرق دارد. وقتی iCloud Photos فعال است، حذف عکس می‌تواند به دستگاه‌های متصل به همان کتابخانه هم منتقل شود؛ بنابراین iCloud را نباید یک نسخه مستقل و دست‌نخورده از تمام عکس‌های گذشته فرض کرد.

اپل توضیح می‌دهد که عکس‌های همگام‌شده با iCloud Photos در بک‌آپ روزانه iCloud دوباره ذخیره نمی‌شوند. اگر iCloud Photos فعال نبوده، بک‌آپ دستگاه ممکن است عکس‌ها را شامل شود. پس عبارت «بک‌آپ دارم» کافی نیست؛ باید تاریخ و محتوای آن را بررسی کنی.

پیدا کردن نسخه دیگری از عکس

اگر سطل زباله خالی است، سراغ جاهایی برو که ممکن است قبلاً عکس را در آن‌ها ذخیره یا ارسال کرده باشی:

• گفت‌وگوهای پیام‌رسان‌ها، اگر عکس هنوز در آن‌ها قابل دریافت است.
• ایمیل‌هایی که عکس را ضمیمه کرده‌ای.
• کامپیوتر، فلش یا هاردی که قبلاً عکس‌ها را به آن منتقل کرده‌ای.
• گوشی قبلی یا نسخه‌های پشتیبان قدیمی.
• کسی که قبلاً عکس را برایش فرستاده‌ای.

این روش، بازیابی فایل حذف‌شده از حافظه نیست؛ پیدا کردن یک نسخه باقی‌مانده است. بااین‌حال، می‌تواند همان خاطره را نجات دهد. کیفیت نسخه پیام‌رسان ممکن است از فایل اصلی کمتر باشد، به‌خصوص اگر عکس به‌صورت فشرده ارسال شده باشد.

آیا بک‌آپ قدیمی کمک می‌کند؟

اگر بک‌آپ مربوط به قبل از حذف عکس‌ها باشد و واقعاً آن‌ها را شامل شود، ممکن است کمک کند. اما بازیابی کامل بک‌آپ را نباید بدون بررسی انجام داد.

برای مثال، بازیابی بک‌آپ iCloud روی آیفونی که قبلاً راه‌اندازی شده، به پاک کردن محتوای دستگاه نیاز دارد. بنابراین پیش از اقدام، اطلاعات فعلی را حفظ کن و مطمئن شو بک‌آپ قدیمی مناسب است.

یک بک‌آپ جدید را روی تنها بک‌آپ قدیمی موردنیازت جایگزین نکن. اگر امکانش را داری، بررسی بک‌آپ قدیمی را روی دستگاه دیگری انجام بده تا اطلاعات فعلی گوشی در معرض جایگزینی قرار نگیرند.

بازیابی عکس از کارت حافظه

کارت حافظه جداشدنی با حافظه داخلی گوشی یکسان نیست. اگر عکس‌ها روی کارت بوده‌اند، استفاده از کارت را متوقف کن، آن را فرمت نکن و فایل جدیدی روی آن ننویس.

برای بررسی کارت، می‌توان از کارت‌خوان و ابزارهای مناسب بازیابی در کامپیوتر استفاده کرد. مایکروسافت ابزار Windows File Recovery را برای تلاش جهت بازیابی فایل‌های حذف‌شده از حافظه‌های محلی ارائه می‌کند. نتیجه تضمینی نیست و به وضعیت حافظه و داده‌های باقی‌مانده بستگی دارد.

فایل‌های بازیابی‌شده را روی همان کارت ذخیره نکن. مقصد باید حافظه دیگری باشد تا داده جدید روی محل فایل‌های قبلی نوشته نشود.

این روش را نباید به حافظه داخلی گوشی تعمیم داد. وصل کردن گوشی با کابل USB، لزوماً حافظه داخلی آن را به یک درایو قابل اسکن تبدیل نمی‌کند. اگر کارت آسیب‌دیده است یا کامپیوتر درخواست فرمت می‌دهد، برای بازیابی عکس‌ها آن درخواست را تأیید نکن.

آیا برنامه‌های بازیابی واقعاً جواب می‌دهند؟

قبل از پرداخت برای یک ابزار، ببین دقیقاً چه چیزی را پیدا کرده است: فایل اصلی، نسخه موجود در بک‌آپ، یا فقط تصویر کوچکی از عکس؟

دیدن پیش‌نمایش، به‌تنهایی ثابت نمی‌کند فایل اصلی با کیفیت کامل قابل بازیابی است. همچنین هیچ برنامه‌ای صرفاً با یک وعده تبلیغاتی نمی‌تواند حذف دائمی از یک سرویس ابری را برگرداند.

حافظه داخلی گوشی‌های جدید نیز سازوکارهای امنیتی و رمزگذاری دارد. برای مثال، دستگاه‌هایی که با اندروید ۱۰ و بالاتر عرضه می‌شوند باید از رمزگذاری مبتنی بر فایل استفاده کنند. با توجه به این محدودیت‌ها، نباید روش‌های بازیابی حافظه‌های ساده را برای همه گوشی‌ها قابل اجرا فرض کرد.

روت کردن یا باز کردن قفل بوت‌لودر را یک راه عمومی برای بازیابی عکس‌ها ندان. این کارها بسته به دستگاه می‌توانند داده‌ها را تغییر دهند یا پاک کنند و مناسب آزمون‌وخطا روی تنها نسخه اطلاعات مهم نیستند.

اگر عکس از سطل زباله هم حذف شده، بک‌آپی وجود ندارد و هیچ نسخه دیگری پیدا نمی‌شود، ممکن است راه عملی برای برگرداندنش باقی نمانده باشد. پرداخت هزینه یا نصب برنامه‌های بیشتر، تضمینی برای تغییر این وضعیت نیست.

چطور دوباره عکس‌هایمان را از دست ندهیم؟

بعد از پیدا کردن عکس‌ها، یک نسخه جداگانه از آن‌ها نگه دار. برای عکس‌های مهم، فقط به گالری یا یک سرویس همگام‌سازی تکیه نکن؛ یک کپی مستقل روی کامپیوتر یا حافظه دیگری داشته باش.

• وضعیت واقعی پشتیبان‌گیری را بررسی کن؛ روشن بودن گزینه بک‌آپ به‌تنهایی کافی نیست.
• مطمئن شو حساب درست و پوشه‌های موردنیاز انتخاب شده‌اند.
• پیش از حذف گروهی، چند عکس را در نسخه پشتیبان باز کن و سالم بودنشان را بررسی کن.
• سطل زباله را بلافاصله بعد از حذف عکس‌ها خالی نکن.
• نسخه مستقل عکس‌های مهم را در فاصله‌های منظم به‌روز کن.

بهترین ترتیب اقدام برای عکس گم‌شده این است: سطل زباله گالری، Google Photos، حساب ابری، پوشه‌های مخفی و سپس نسخه‌های مستقل و بک‌آپ‌ها. با همین بررسی‌ها ممکن است عکس را بدون هزینه و بدون نصب برنامه‌های ناشناس پیدا کنی.